Wiedza ogólna

QUIZ: Gwara krakowska – jak dobrze ją znasz?

Czy znasz charakterystyczną dla regionu Krakowa odmiana polszczyzny? Jeśli wybierasz się do Krakowa, sprawdź swoją wiedzę na temat używanej tam gwary!

  • 377 graczy

Pytanie 1/10

Jeśli uznajemy kogoś za mitomana, powiemy o nim, że to:

  • bajok
  • fantasta
  • blefus

Pytanie 2/10

Grysik to inaczej:

  • kasza gryczana
  • kasza jaglana
  • kasza manna

Pytanie 3/10

Osoba, która "dziamdzia"...

  • mlaszcze przy jedzeniu
  • strasznie się ślini
  • je powoli

Pytanie 4/10

W gwarze krakowskiej jeżyny to:

  • jeżoki
  • czarniaki
  • ostrężyny

Pytanie 5/10

Balaski to inaczej:

  • eleganckie półbuty
  • drewniane deski w płocie
  • bile do kręgli

Pytanie 6/10

Kocmołuchem nazwiemy:

  • brudasa
  • łobuza
  • obiboka

Pytanie 7/10

Pluskiewka to inaczej:

  • mały owad
  • spinka do mankietu
  • pinezka

Pytanie 8/10

Portfel to w gwarze krakowskiej:

  • pularys
  • kasownik
  • maniok

Pytanie 9/10

Potrzebując temperówki, poprosimy o:

  • strugałkę
  • ostrzytko
  • zastrugaczkę

Pytanie 10/10

Głowizna to:

  • głowa
  • główka kapusty
  • salceson

Quiz o gwarze krakowskiej

Gwarą krakowską określa się odmianę języka polskiego charakterystyczną zarówno dla mieszkańców Krakowa jak i bliskich okolic tego miasta. Część zwrotów i słów gwary krakowskiej spotyka się także w innych odmianach polszczyzny, m.in. na Podhalu czy Górnym Śląsku.

Język polski się unifikuje, przez co regionalizmy spotyka się coraz częściej, głównie w mowie starszej części społeczeństwa.

Zwroty i słownictwo charakterystyczne w gwarze krakowskiej

W całej Polsce torbę z zakupami możemy nazwać reklamówką, siatką lub torebką, natomiast zakupy w Krakowie przynosi się w „tytce” – torebce papierowej. Jest to wyraz zapożyczony z języka niemieckiego, który to przez stulecia wpływał na wymowę mieszkańców śląska.

Małopolska posiada kilka ciekawych określeń dla małego przedmiotu zwanego temperówką: strugaczka, zastrugaczka czy strugawka. W Krakowie na czarne jagody powiemy „borówki”, na faworki – „chrust”, a na włoszczyznę – „jarzyna”.

„Cwaniaczki” nie mają pejoratywnego znaczenia – to po prostu buty od garnituru. Z kolei wpływ języka niemieckiego widać wyraźnie w nazwie tarczy zegarka – to „cyferblat” (od niem. Zifferblatt).

Czym jest wihajster?

Do najsłynniejszych regionalizmów należy „wihajster” – określenie przedmiotu o nazwie, której nie pamiętamy. Określenie to pochodzi z języka niemieckiego (niem. Wie heißt er? – „jak to się nazywa?”) i często stosowane jest także w innych regionach Polski.