Wiedza ogólna

QUIZ: Gwara / język śląski – jak dobrze go znasz?

Etnolektem śląskim posługuje się ponad 500 tys. Ślązaków. Wybierasz się na Górny Śląsk? Sprawdź, czy się dogadasz!

  • 547 graczy

Pytanie 1/10

"Miesionczek" to inaczej:

  • menstruacja
  • miesiąc
  • księżyc

Pytanie 2/10

Ktoś nażgany to osoba, która:

  • jest w stanie upojenia alkoholowego
  • jest nabuzowana emocjonalnie i lepiej do niej nie podchodzić
  • jest bogata, majętna

Pytanie 3/10

"Kroić tępym nożem" to po śląsku:

  • pitlać
  • ciunonć
  • ciacharapać

Pytanie 4/10

Idąc na wesele, mężczyzna powinien założyć garnitur, czyli:

  • mazok
  • bajs
  • ancug

Pytanie 5/10

Budka lęgowa dla ptaków albo karmnik to po śląsku:

  • kadubek
  • ptosznik
  • pasidlok

Pytanie 6/10

Kerhow oznacza:

  • kościół
  • cmentarz
  • garaż

Pytanie 7/10

Ślązak powie o sobie, że jest:

  • gorolem
  • hanysem
  • ślunzokiem

Pytanie 8/10

Śmieci należy wyrzucać:

  • do gemeli
  • do hasioka
  • do klunkroka

Pytanie 9/10

Jeśli małe dziecko potrzebuje smoczka, damy mu do buzi:

  • nupel
  • cumel
  • dydek

Pytanie 10/10

"Prziś na krziwe pyski" to inaczej:

  • pokłócić się z kimś
  • spotkać się z kimś na plotki
  • przyjść gdzieś niezapraszanym

Quiz o gwarze / języku śląskim

W Polsce wyróżnić można wiele różnych gwar, dialektów i naleciałości z innych języków. W różnych regionach kraju występują liczne odmiany języka polskiego, przez niektórych badaczy traktowane nawet jako oddzielne języki. Zalicza się do nich gwara / język śląski, jeden z najczęściej użytkowanych etnolektów w Polsce.

Wpływ innych języków na etnolekt śląski

Na kształtowanie śląszczyzny wpływ inne języki, takie jak polski, czeski z narzecza morawskiego, niemiecki i w pewnym stopniu słowacki. Istotna część wyrażeń w gwarze / języku śląskim bliska jest językowi staropolskiemu, z przewagą źródłosłowia słowiańskiego.

Część słów w etnolekcie śląskim ma takie samo brzmienie, jak w języku polskim, jednak oznaczają zupełnie coś innego – utrudnia to w pewnym stopniu zrozumienie śląszczyzny przez osoby nieznające tej gwary / języka.

Słowo „koło” w rzeczywistości oznacza „rower”, „synek” to po prostu chłopiec, „gorol” zaś nie oznacza „górala”, ale jakąkolwiek osobę spoza Śląska. „Klara” to nie imię żeńskie tylko „słońce”, „starać się” oznacza „martwić się”, a „gruba” to… „kopalnia”.