Wiedza ogólna

QUIZ: Gwara góralska – jak dobrze ją znasz?

Hej, ceprze! Dogadałbyś się z góralem? Sprawdź, ile wiesz o gwarze góralskiej, stosowanej na obszarze Polskich Karpat.

  • 303 graczy

Pytanie 1/10

"Baciarka" to inaczej:

  • żona bacy
  • zabawa
  • twardy ser

Pytanie 2/10

Jeśli ktoś jest niedołężny, mówimy o nim:

  • deduła
  • fafuła
  • mymuła

Pytanie 3/10

Juzyna to inaczej:

  • śniadanie
  • podwieczorek
  • kolacja

Pytanie 4/10

Jeśli chcemy góralowi zapłacić, to dajemy mu:

  • kabzę
  • dutki
  • funcioki

Pytanie 5/10

Kim jest honielnik?

  • chłopiec pomagający bacy przy wyrobie oscypków
  • chłopiec pomagający bacy i juhasom przy owcach
  • chłopiec pomagający pszczelarzowi

Pytanie 6/10

Kapelusz góralski z muszelkami i piórkiem w gwarze góralskiej nazywa się:

  • kłabuk
  • copka
  • kaplok

Pytanie 7/10

Krzesnanek to inaczej:

  • chrześniak
  • ojciec chrzestny
  • kuzyn

Pytanie 8/10

Masny to inaczej:

  • śmieszny
  • niebieski
  • tłusty

Pytanie 9/10

"Ozpajezić się" to inaczej:

  • rozchorować się
  • rozweselić się
  • rozzłościć się

Pytanie 10/10

Co oznacza "ździebko"?

  • knot świeczki
  • bardzo mało, odrobinkę czegoś
  • dzwoneczek

Quiz o gwarze góralskiej

Język jest elementem, który wyróżnia jeden lud od innych. Mimo że w Polsce obowiązuje język polski, w niektórych rejonach ludzie rozmawiają ze sobą w gwarze.

Czym jest gwara góralska?

Gwara góralska to termin określający specyficzne słownictwo mieszkańców Polskich Karpat, utożsamiany w gwarą podhalańską. Gwary góralskie posiadają cechy wspólne języka polskiego z językami pobliskich krajów. Kiedy ludność słowiańska porozumiewała się z niemieckimi przybyszami, do gwary zostały dodane również pewne zwroty niemieckie, ale nie tylko.

Gwary mają też sporo wspólnego z językiem staropolskim. Z tego powodu ma tendencję do „mazurzenia”, czyli zastępowania głosek „sz”, „ż”, „cz”, „dż” spółgłoskami „s”, „z”, „c” i „dz”. Zachowała się także archaiczna odmiana trybu przypuszczającego, na przykład „robiłby” zamiast „robiłbym”.

Odmiany gwar

Wyróżnia się szereg odmiennych gwar, takich jak podhalańska, orawska, spiska, cieszyńska, jabłonkowska, górali łąckich czy żywiecka. Akcentuje się pierwszą, a nie przedostatnią sylabę w wyrazie.

Mieszkańcy terenów górskich potrafią się porozumiewać w języku polskim, jednak między sobą często rozmawiają w gwarze, która dla Polaka nieznającego jej dobrze może być nieco trudna do zrozumienia.