Wiedza ogólna

QUIZ: Gwara białostocka – jak dobrze ją znasz?

Wybierasz się na Podlasie? Sprawdź, czy dogadasz się z mieszkańcami tego regionu, używających powszechnej tutaj gwary białostockiej!

  • 295 graczy

Pytanie 1/10

Bajstruk to:

  • gawędziarz, anegdociarz
  • nieślubne dziecko
  • rowerzysta

Pytanie 2/10

Chodzić do magazynu to w gwarze białostockiej:

  • chodzić do piwnicy
  • chodzić do sklepu
  • chodzić do kotłowni

Pytanie 3/10

Klekotun to w gwarze białostockiej:

  • gaduła
  • stolarz
  • bocian

Pytanie 4/10

Obuwie domowe na Podlasiu to:

  • laczki
  • kapcie
  • papcie

Pytanie 5/10

Dla odmiany, pepegi to:

  • tenisówki
  • sandały
  • kalosze

Pytanie 6/10

Jeśli chcemy kogoś połaskotać, będziemy go:

  • kozytkać
  • gilgolić
  • tuśtać

Pytanie 7/10

Przedmiot na zdjęciu to:

  • batarejka
  • dziażka
  • kaczan

Pytanie 8/10

Jeśli słodzimy herbatę cukrem, dodajemy do niej:

  • mączkę
  • bielmo
  • ulepek

Pytanie 9/10

Mówiąc o kimś "myszygene" sugerujemy, że jest:

  • cichy jak mysz pod miotłą
  • zwariowany
  • skromny

Pytanie 10/10

"Faradyny" to w gwarze białostockiej:

  • półbuty
  • spodnie
  • piżamę

Quiz z gwary białostockiej

Gwara białostocka charakterystyczna jest dla mieszkańców Podlasia i Białegostoku. Za powstanie tej gwary odpowiadała różnorodność społeczeństwa zamieszkującego ten obszar w ubiegłych wiekach, w wyniku czego wzajemnie oddziaływały na siebie różne języki.

Poza językiem polskim, wpływ na kształtowanie się gwary białostockiej miały języki białoruski i litewski (gwarę tą uznaje się za spokrewnioną z dialektem wileńskim), ale też rosyjski, ukraiński czy język jidysz.

Cechy charakterystyczne gwary białostockiej

Do charakterystycznych cech gwary białostockiej zalicza się m.in. zanik końcówek czasowników w stronie czynnej czasu przeszłego (np. „ja zrobił” zamiast „ja zrobiłem” czy „Dzie wy poszli?” zamiast „Gdzie wy poszliście?”), czy wymowę tzw. „ł kresowego”.

Formę grzecznościową w gwarze białostockiej tworzy się bez użycia zwrotów „pan / pani” – np. „Dlaczego o tym dla mnie nie mówił?”. Tryb rozkazujący jest równy oznajmującemu, np. „siedzi spokojnie!”.

Pewne słowa używane dziś nawet w innych regionach Polski wywodzą się właśnie z gwary białostockiej. Należą do nich m.in. „taryfa” (taksówka) czy „łachy” (ubrania). Inne słowa i zwroty są mniej znane, np. „rozbuwaj się” (zdejmij buty), „toknij” (umyj) czy „barabanić” (dzwonić).